(021) 4453 0300 | 09121001056
 اردبیل- شهرک صنعتی2- آروین آدلی

مقدمه: 
فرصت های سرمایه گذاری در زمینه بازیافت معمولا فرصت های جذاب و سودآوری هستند. مواد اولیه در این کسب و کارها ارزان است و معمولا تولید محصولات جدید از ارزش افزوده بالایی برخوردار می باشد. 
امروزه نتیجه تحقیقات و بررسیها نشان میدهد که امر بازیافت لاستیکهای فرسوده نه تنها آثار مخرب بر محیط زیست ندارد بلکه منشاء توسعه صنعتی و سودآوری اقتصادی و فرآوری و تولید محصولات دیگری نیز میباشد. از آنجایی که ضایعات لاستیک و پلاستیک سالیان سال در محیط باقی مانده و قابل تجزیه بیولوژیکی نیستند، زیان های وسیعی را متوجه محیط زیست خواهند کرد. با توجه به رشد شهرنشینی و آسایش طلبی انسان ها، استفاده از اتومبیل افزایش یافته است و به علاوه متوسط کیلومتر پیمایش هر خودرو نیز روز به روز بیشتر می شود. یکی از آسیب های زیست محیطی این موضوع تولید تایرهای فرسوده ای است که قابل پذیرش توسط محیط زیست نیست و همه به دنبال یافتن روش هایی برای مدیریت این موضوع هستند. در کنار مساله فوق دستیابی به یک انرژی ارزان و کارآمد یکی از دغدغه های دائمی جامعه و صنایع است. از جمله این مصارف می توان به نیروگاه های برق، کارخانجات تولیدی پر مصرف مثل: صنایع سیمان و ذوب فلزات، سوخت اتومبیلها، منازل و… اشاره کرد. این موضوع باعث شده استفاده از تایرهای فرسوده به عنوان یک سوخت مورد توجه ویژه قرار گیرد.  
 
لاستیک های فرسوده : 
در حال حاضر میلیون ها حلقه تایر در محل های مختلف جمع آوری شده و میلیون ها حلقه نیز به صورت غیرقانونی در محیط زیست رها شده است. طبق آمار در آمریکا 50 درصد از تایرهای مستعمل دور انداخته شده، مستقیما به صورت سوخت مصرف می شود. 50 درصد به مصرف آسفالت اصلاح شده با لاستیک یا پرکننده برای صنایع تولید لاستیک و ساخت سازه های بتنی خاص مصرف شده و الباقی راهی مراکز دفن زباله شهرداری ها می شود. لاستیک ها از مواد پلیمری تشکیل شده اند که به راحتی در طبیعت تجزیه نمی شوند. در بسیاری از موارد، لاستیک ها مستعمل روی هم انباشته شده و به شکل کوهی از زباله، مناظر زشتی را به وجود آورده است که علاوه بر حجم زیاد آشغال خطر آتش سوزی را نیز به همراه دارد. به علاوه هزینه دفن هر تن زباله در این مراکز در حال افزایش است. طبق قوانین جدید اتحادیه اروپا، ارسال تایرهای فرسوده به مراکز دفن زباله ممنوع است. 
درکشورهای صنعتی نیز سالانه به ازای هر نفر جمعیت، یک تایر تعویض می شود. میزان مصارف دیگر کشورها نیز ضریبی از عددهای فوق است که بستگی به پارامترهای مختلفی در آن جامعه دارد. در آمار دیگری گفته شده سالانه به تعداد یک سوم تعداد چرخ اتومبیل ها، تایر فرسوده تولید می شود. از طرفی دیگر اگر بدانیم به ازای تولید یک لاستیک کامیونی معادل ۲۲ گالن نفت مصرف می شود، بیشتر به لزوم بازیافت لاستیک پی می بریم. بررسی های امروزه نشان می دهد که بازیافت تایرهای فرسوده نه تنها آثار مخرب زیست محیطی ندارد، بلکه بسیار کارآمد و باعث ایجاد اشتغال و صرفه جویی در مواد خام اولیه شده که در نهایت رشد صنعتی و اقتصادی منطقه را به دنبال خواهد داشت. پس از روشن شدن نیاز به بازیافت ضایعات لاستیکی و تایرهای مستعمل، در ادامه به روش های قابل اجرا در مقیاس های بزرگ خواهیم پرداخت. 

 

فواید بازیافت:
با توجه به موضوعات مطرح شده و همچنین اهمیت مقطعی از رده خارج کردن خودروهای فرسوده و با توجه به اینکه سوزاندن و یا دفن تایرها دارای آثار مخرب زیست محیطی است در میان تمام راه‌های مطرح شده برای رهایی از زباله‌های لاستیکی، مهمترین، سالمترین و به صرفه‌ترین راه، بازیافت آن‌ها می‌باشد. زیرا نه تنها به محیط زیست لطمه‌ای وارد نمی‌کند، بلکه از مصرف بسیاری از منابع و سوخت‌های فسیلی جلوگیری می‌کند و باعث صرفه‌جویی در انرژی می‌شود. علاوه بر آن تولید محصولات بازیافتی در ایران به دلیل ارزانی کارگر، آب و انرژی می‌تواند سود بالایی داشته باشد.
با عنایت به مباحث فوق و ضرورت توسعه جهت تولید سوخت گازوئیل احداث واحد های بازیافت و تبدیل لاستیک به گازوئیل علاوه بر کمک به مسائل محیط زیستی می تواند در کنار توسعه پالایشگاهها جهت تولید بنزین و گازوئیل قسمتی از سوخت مورد نیاز کشور در آینده را تامین نماید. 

 

معرفی محصول:
محصول طرح حاضر، گازوئیل میباشد. 
گازوئیل یا نفتگاز با محدوده هیدروکربن بین 14C تا 20C و حتی 25C، کمی سنگینتر از بنزین است. گازوئیل بوی به خصوصی دارد که پس از تبخیر شدن از بین میرود. نفت گاز عمدتاً از سه گروه پارافینیک، نفتنیک و آروماتیک تشکیل شده، دارای دامنه جوش250-385°C  ، حداقل نقطه اشتعال 54°C  و حداکثر نقطه ریزش 0°C  میباشد. دانسیته آن در دمای 15.6°C  برابر با 820-860 3kg/m میباشد .دانسیته متغیر گازوئیل معرف وجود درصد متفاوتی از هیدروکربورهای نفتی است و کیفیت آن بسته به نوع اجزا تشکیلدهنده و حدود نقطه جوش آن تغییر میکند. مهمترین مشخصه نفتگاز عدد ستـان است که باید بیشـتر از 50 باشد تا موتور نرم و بیصدا کار کند. گازوئیل که از آغاز پیدایش صنعت نفت تا 50 سال، از مهمترین فراوردههای نفتی بود، امروزه با بازیافت فرآوردههای نفتی مانند لاستیک فرسوده نیز حاصل میشود. این محصول پرکاربرد برای سوخت تأسیسات حرارتی، موتورهای دیزلی، اغلب تراکتورها و ماشینهای کشاورزی، و همچنین به عنوان منبع نیرو در برخی توربینها و موتورهای جت هواپیماها مورد استفاده قرار میگیرد. 
محصول جانبی طرح حاضر، دوده میباشد. 
دوده یا کربن سیاه ماده های است که از سوختن ناقص هیدروکربنهای سنگین تولید میشود. دوده عمدتاً در محصولات لاستیکی، رنگدانه ها و جوهر چاپگرها کاربرد دارد. کربن سیاه شکل آمورف کربن است که به صورت تجاری از تجزیه حرارتی یا اکسایشی هیدروکربنها حاصل میشود .
ساختار گازوئیل
این سوخت از فرآورده های میان تقطیرپالایشگاه می باشد که دامنه تقطیری از 385 - 150 درجه 
سلسیوس را در بر می گیرد . این فرآورده به گونه ای مورد تصفیه شیمیائی و فیزیکی قرار می گیرد که
ترکیبات هیدروکربنی متشکله، دارای عملکرد مناسبی در مشعل ها و موتورهای احتراق داخلی است .
رنگ طبیعی این فرآورده زرد کهربایی است.

 

 

کاربرد:
به عنوان سوخت در موتورهای درون سوز دیزلی
به عنوان سوخت در انواع مشعل های خانگی و صنعتی
کد آیسیک انواع گازوئیل : ٢٣٢٠١٢٧٣
روش بازیافت شیمیایی با تکنیک پیرولیز: 
طبق تعریف عبارت احتراق به تجزیه حرارتی ماده در یک محیط اکسیدکننده گفته می شود و تجزیه حرارتی یک ماده در وضعیت فقدان اکسیژن را پیرولیز می گویند. قابل ذکر است که برخلاف فرآیند احتراق که واکنشی به شدت گرمازاست، فرآیند پیرولیز واکنشی به شدت گرماگیر است. 
از احتراق تایرهای فرسوده محصولات ثابتی به وجود خواهد آمد. محصولات احتراق عبارت خواهند بود از بخار آب، اکسیدهای کربن و گوگرد، خاکستر و نیز مقداری حرارت که می توان مصرف یا از مجموعه خارج کرد. با استفاده از روش پیرولیز می توان 5۴ تا 57 درصد وزنی تایرها، روغن هیدرو کربن به دست آورد و این روغنی خواهد بود که خواص بسیار مشابهی با سوخت های سبک موجود در بازار و سوخت دیزل دارد. 
یکی دیگر از مزایای روش پیرولیز آن است که سوختی تولید می کند که ارزش حرارتی نسبتاً خوبی دارد. ) ۲۲ مگاژول/کیلوگرم ( میزان گوگرد آن بسته به شرایط فرآیندی بین 5.0 تا 0 درصد وزنی است. به علاوه روغن حاصل از این روش را نیز می توان به طور مستقیم برای سوخت مصرف کرد یا به سوخت های مشتق شده از نفت خام افزود. طبق تحقیقات به عمل آمده با روش پیرولیز می توان یک پنجم پول تایرها را بازیابی کرد. امروزه با افزایش قیمت سوخت، بسیاری از کشورها به دنبال افزایش سهم بازیافت انرژی از تایرهای فرسوده هستند، چون غیر از مساپل فوق دانسته اند که ارزش حرارتی تایرها بیشتر از زغال سنگ است. به علاوه بازیافت آن باعث کاهش 90 درصدص حجم ضایعات خواهد شد. 
گازهای حاصل از این روش عمدت ًاً شامل هیدروژن، متان و دیگر هیدروکربن ها است و میزان ارزش حرارتی آن به حدی است که می توان از قسمتی آن برای تامین انرژی همین فرآیند پیرولیز بهره جست. مراحل بازیافت لاستیک های فرسوده )روش پیرولیز( درکارخانه ، تایرهای ورودی وارد آسیابهای تیز و برنده شده و سپس توسط تسمه نقاله به ورودی راکتورانتقال داده می شوند. در ادامه از طریق یکسری شیر وارد قسمت فوقانی رآکتور پیرو لیز می شوند. در رآکتور لاستیک خرد شده و مواد افزودنی در تماس با گازهای )فاقد اکسیژن( حاصل ازپیرولیز، گرم میشوند. 
طراحی رآکتور به گونه ای است که از ورود اکسیژن جلوگیری می کند. از قسمت فوقانی رآکتور، گاز و بخار آب و نیز بخارات نفتی جمع آوری می شوند تا سپس از یکدیگر جدا شوند. در ستون جداسازی نیز دو برش نفتی جداگانه )روغن پیرولیز و گاز متان( حاصل می شود که قبل از ذخیره سازی خنک و خشک می شوند. زائدات جامد تولیدی )کربن و قطعات فولادی( نیز توسط یک مارپیچ مورب بزرگ از رآکتور خارج شده و از مارپیچ های دیگری عبور داده می شوند تا کربن سرد شده و از شعله ور شدن آن جلوگیری شود. 
در ادامه این مواد وارد یک جداکننده مغناطیسی شده تا مواد فولادی آن جدا شوند. کربن تولیدی پیش از ورود به انبار سرد می شود. روغن های تولیدی دارای کاربردهای صنعتی هستند. برش های سبک آن را می توان به عنوان خوراک کارخانه های شیمیایی )تصفیه و تولید روغن های صنعتی و حلال ها( مورد استفاده قرار داد. یا این که به عنوان سوخت برای صنایع مختلف اعم از نیروگاه های برق، کارخانجات تولید سیمان، صنایع ذوب فلزات، سوخت اتومبیل ها و ... مورد استفاده قرار داد. 
پسماندهای جامد کربنی تولیدی را نیزمی توان به نیروگاه های زغال سنگی فروخته تا جایگزین زغال سنگ شوند یا این که برای تولید دوده مصرفی در صنایع به کار خانه های صنعتی فروخت. از طرفی کربن فشرده شده به عنوان سوخت مصرفی کوره های ذوب فلزات و یا سوخت منازل روستایی نیز استفاده می شوند.    

                                                                                                                                                                                استفاده از تایرهای فرسوده علاوه بر کمک به پاکسازی محیط زیست و راهی برای دستیابی به زمین پاک، میتواند مزایای دیگری همچون کاهش قیمت تمام شده و افزایش کارآیی را به دنبال داشته باشد که نیازمند مدیریت قوی در بخش مواد زاید و جامد است. در کشور ما نیز در حال حاضر تقاضا برای خرید اتومبیل روزافزون است و طی دهه آینده چالش های پیش روی محیط زیست و شهرداری ها، اتومبیل ها و مشکلات ناشی از آن خواهد بود، هر چند در حال حاضر نیز این مشکل وجود دارد.
 

بازگشت